はめあい公差一覧表では、JIS B 0401-2に基づく穴と軸の寸法許容差を、図示サイズ(基準寸法)別に確認できます。H7・g6・h6・k6などの一覧表と、上限・下限寸法、すきま・しめしろを調べる自動計算ツールを掲載しています。
収録範囲:穴16クラス・軸15クラス/図示サイズ0mm超~500mm以下/表の単位μm。主要な公差クラスを抜粋した表であり、JISにあるすべてのクラスを収録しているわけではありません。
はめあい公差検索・計算ツール
図示サイズ(基準寸法)と穴・軸の公差クラスを指定すると、限界寸法、すきま・しめしろ、はめあいの種類と公差図を確認できます。「図面表記をコピー」では、組立図用の組み合わせ記号と、部品図用の許容差を文字列でコピーできます。
基準寸法と公差クラスから、寸法範囲とすきま・しめしろを計算します。
入力可能な寸法は0mm超〜500mm以下(0.001mm刻み)です。
計算結果
適用寸法区分:18超〜30以下 mm
組立図:φ25 H7/g6
穴部品:φ25 H7(+0.021/0)
軸部品:φ25 g6(−0.007/−0.020)
図は左右にスクロールして確認できます。
破線が基準寸法(0 μm)、青が穴、橙が軸を示します。横位置は上下の許容差です。
はめあい公差一覧表【JIS B 0401】
穴・軸の数値は「上の寸法許容差 / 下の寸法許容差」の順に示しています。単位はμm(マイクロメートル)で、1μm=0.001mmです。図示サイズに対して許容される寸法の増減量を示します。
JISの寸法区分に沿って掲載しているため、同じ値が続く行があります。「10超~14以下」は10mmを含まず、14mmを含みます。0mmは対象外です。
穴のはめあい公差一覧表
| 寸法区分(mm) | H6 | H7 | H8 | H9 | H10 | H11 | F7 | G7 | JS6 | JS7 | K6 | K7 | M6 | M7 | N7 | P7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0超~3以下 | +6 / 0 | +10 / 0 | +14 / 0 | +25 / 0 | +40 / 0 | +60 / 0 | +16 / +6 | +12 / +2 | +3 / −3 | +5 / −5 | 0 / −6 | 0 / −10 | −2 / −8 | −2 / −12 | −4 / −14 | −6 / −16 |
| 3超~6以下 | +8 / 0 | +12 / 0 | +18 / 0 | +30 / 0 | +48 / 0 | +75 / 0 | +22 / +10 | +16 / +4 | +4 / −4 | +6 / −6 | +2 / −6 | +3 / −9 | −1 / −9 | 0 / −12 | −4 / −16 | −8 / −20 |
| 6超~10以下 | +9 / 0 | +15 / 0 | +22 / 0 | +36 / 0 | +58 / 0 | +90 / 0 | +28 / +13 | +20 / +5 | +4.5 / −4.5 | +7.5 / −7.5 | +2 / −7 | +5 / −10 | −3 / −12 | 0 / −15 | −4 / −19 | −9 / −24 |
| 10超~14以下 | +11 / 0 | +18 / 0 | +27 / 0 | +43 / 0 | +70 / 0 | +110 / 0 | +34 / +16 | +24 / +6 | +5.5 / −5.5 | +9 / −9 | +2 / −9 | +6 / −12 | −4 / −15 | 0 / −18 | −5 / −23 | −11 / −29 |
| 14超~18以下 | +11 / 0 | +18 / 0 | +27 / 0 | +43 / 0 | +70 / 0 | +110 / 0 | +34 / +16 | +24 / +6 | +5.5 / −5.5 | +9 / −9 | +2 / −9 | +6 / −12 | −4 / −15 | 0 / −18 | −5 / −23 | −11 / −29 |
| 18超~24以下 | +13 / 0 | +21 / 0 | +33 / 0 | +52 / 0 | +84 / 0 | +130 / 0 | +41 / +20 | +28 / +7 | +6.5 / −6.5 | +10.5 / −10.5 | +2 / −11 | +6 / −15 | −4 / −17 | 0 / −21 | −7 / −28 | −14 / −35 |
| 24超~30以下 | +13 / 0 | +21 / 0 | +33 / 0 | +52 / 0 | +84 / 0 | +130 / 0 | +41 / +20 | +28 / +7 | +6.5 / −6.5 | +10.5 / −10.5 | +2 / −11 | +6 / −15 | −4 / −17 | 0 / −21 | −7 / −28 | −14 / −35 |
| 30超~40以下 | +16 / 0 | +25 / 0 | +39 / 0 | +62 / 0 | +100 / 0 | +160 / 0 | +50 / +25 | +34 / +9 | +8 / −8 | +12.5 / −12.5 | +3 / −13 | +7 / −18 | −4 / −20 | 0 / −25 | −8 / −33 | −17 / −42 |
| 40超~50以下 | +16 / 0 | +25 / 0 | +39 / 0 | +62 / 0 | +100 / 0 | +160 / 0 | +50 / +25 | +34 / +9 | +8 / −8 | +12.5 / −12.5 | +3 / −13 | +7 / −18 | −4 / −20 | 0 / −25 | −8 / −33 | −17 / −42 |
| 50超~65以下 | +19 / 0 | +30 / 0 | +46 / 0 | +74 / 0 | +120 / 0 | +190 / 0 | +60 / +30 | +40 / +10 | +9.5 / −9.5 | +15 / −15 | +4 / −15 | +9 / −21 | −5 / −24 | 0 / −30 | −9 / −39 | −21 / −51 |
| 65超~80以下 | +19 / 0 | +30 / 0 | +46 / 0 | +74 / 0 | +120 / 0 | +190 / 0 | +60 / +30 | +40 / +10 | +9.5 / −9.5 | +15 / −15 | +4 / −15 | +9 / −21 | −5 / −24 | 0 / −30 | −9 / −39 | −21 / −51 |
| 80超~100以下 | +22 / 0 | +35 / 0 | +54 / 0 | +87 / 0 | +140 / 0 | +220 / 0 | +71 / +36 | +47 / +12 | +11 / −11 | +17.5 / −17.5 | +4 / −18 | +10 / −25 | −6 / −28 | 0 / −35 | −10 / −45 | −24 / −59 |
| 100超~120以下 | +22 / 0 | +35 / 0 | +54 / 0 | +87 / 0 | +140 / 0 | +220 / 0 | +71 / +36 | +47 / +12 | +11 / −11 | +17.5 / −17.5 | +4 / −18 | +10 / −25 | −6 / −28 | 0 / −35 | −10 / −45 | −24 / −59 |
| 120超~140以下 | +25 / 0 | +40 / 0 | +63 / 0 | +100 / 0 | +160 / 0 | +250 / 0 | +83 / +43 | +54 / +14 | +12.5 / −12.5 | +20 / −20 | +4 / −21 | +12 / −28 | −8 / −33 | 0 / −40 | −12 / −52 | −28 / −68 |
| 140超~160以下 | +25 / 0 | +40 / 0 | +63 / 0 | +100 / 0 | +160 / 0 | +250 / 0 | +83 / +43 | +54 / +14 | +12.5 / −12.5 | +20 / −20 | +4 / −21 | +12 / −28 | −8 / −33 | 0 / −40 | −12 / −52 | −28 / −68 |
| 160超~180以下 | +25 / 0 | +40 / 0 | +63 / 0 | +100 / 0 | +160 / 0 | +250 / 0 | +83 / +43 | +54 / +14 | +12.5 / −12.5 | +20 / −20 | +4 / −21 | +12 / −28 | −8 / −33 | 0 / −40 | −12 / −52 | −28 / −68 |
| 180超~200以下 | +29 / 0 | +46 / 0 | +72 / 0 | +115 / 0 | +185 / 0 | +290 / 0 | +96 / +50 | +61 / +15 | +14.5 / −14.5 | +23 / −23 | +5 / −24 | +13 / −33 | −8 / −37 | 0 / −46 | −14 / −60 | −33 / −79 |
| 200超~225以下 | +29 / 0 | +46 / 0 | +72 / 0 | +115 / 0 | +185 / 0 | +290 / 0 | +96 / +50 | +61 / +15 | +14.5 / −14.5 | +23 / −23 | +5 / −24 | +13 / −33 | −8 / −37 | 0 / −46 | −14 / −60 | −33 / −79 |
| 225超~250以下 | +29 / 0 | +46 / 0 | +72 / 0 | +115 / 0 | +185 / 0 | +290 / 0 | +96 / +50 | +61 / +15 | +14.5 / −14.5 | +23 / −23 | +5 / −24 | +13 / −33 | −8 / −37 | 0 / −46 | −14 / −60 | −33 / −79 |
| 250超~280以下 | +32 / 0 | +52 / 0 | +81 / 0 | +130 / 0 | +210 / 0 | +320 / 0 | +108 / +56 | +69 / +17 | +16 / −16 | +26 / −26 | +5 / −27 | +16 / −36 | −9 / −41 | 0 / −52 | −14 / −66 | −36 / −88 |
| 280超~315以下 | +32 / 0 | +52 / 0 | +81 / 0 | +130 / 0 | +210 / 0 | +320 / 0 | +108 / +56 | +69 / +17 | +16 / −16 | +26 / −26 | +5 / −27 | +16 / −36 | −9 / −41 | 0 / −52 | −14 / −66 | −36 / −88 |
| 315超~355以下 | +36 / 0 | +57 / 0 | +89 / 0 | +140 / 0 | +230 / 0 | +360 / 0 | +119 / +62 | +75 / +18 | +18 / −18 | +28.5 / −28.5 | +7 / −29 | +17 / −40 | −10 / −46 | 0 / −57 | −16 / −73 | −41 / −98 |
| 355超~400以下 | +36 / 0 | +57 / 0 | +89 / 0 | +140 / 0 | +230 / 0 | +360 / 0 | +119 / +62 | +75 / +18 | +18 / −18 | +28.5 / −28.5 | +7 / −29 | +17 / −40 | −10 / −46 | 0 / −57 | −16 / −73 | −41 / −98 |
| 400超~450以下 | +40 / 0 | +63 / 0 | +97 / 0 | +155 / 0 | +250 / 0 | +400 / 0 | +131 / +68 | +83 / +20 | +20 / −20 | +31.5 / −31.5 | +8 / −32 | +18 / −45 | −10 / −50 | 0 / −63 | −17 / −80 | −45 / −108 |
| 450超~500以下 | +40 / 0 | +63 / 0 | +97 / 0 | +155 / 0 | +250 / 0 | +400 / 0 | +131 / +68 | +83 / +20 | +20 / −20 | +31.5 / −31.5 | +8 / −32 | +18 / −45 | −10 / −50 | 0 / −63 | −17 / −80 | −45 / −108 |
軸のはめあい公差一覧表
| 寸法区分(mm) | f7 | g6 | h6 | h7 | h8 | h9 | d9 | e8 | js6 | k6 | m6 | n6 | p6 | r6 | s6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0超~3以下 | −6 / −16 | −2 / −8 | 0 / −6 | 0 / −10 | 0 / −14 | 0 / −25 | −20 / −45 | −14 / −28 | +3 / −3 | +6 / 0 | +8 / +2 | +10 / +4 | +12 / +6 | +16 / +10 | +20 / +14 |
| 3超~6以下 | −10 / −22 | −4 / −12 | 0 / −8 | 0 / −12 | 0 / −18 | 0 / −30 | −30 / −60 | −20 / −38 | +4 / −4 | +9 / +1 | +12 / +4 | +16 / +8 | +20 / +12 | +23 / +15 | +27 / +19 |
| 6超~10以下 | −13 / −28 | −5 / −14 | 0 / −9 | 0 / −15 | 0 / −22 | 0 / −36 | −40 / −76 | −25 / −47 | +4.5 / −4.5 | +10 / +1 | +15 / +6 | +19 / +10 | +24 / +15 | +28 / +19 | +32 / +23 |
| 10超~14以下 | −16 / −34 | −6 / −17 | 0 / −11 | 0 / −18 | 0 / −27 | 0 / −43 | −50 / −93 | −32 / −59 | +5.5 / −5.5 | +12 / +1 | +18 / +7 | +23 / +12 | +29 / +18 | +34 / +23 | +39 / +28 |
| 14超~18以下 | −16 / −34 | −6 / −17 | 0 / −11 | 0 / −18 | 0 / −27 | 0 / −43 | −50 / −93 | −32 / −59 | +5.5 / −5.5 | +12 / +1 | +18 / +7 | +23 / +12 | +29 / +18 | +34 / +23 | +39 / +28 |
| 18超~24以下 | −20 / −41 | −7 / −20 | 0 / −13 | 0 / −21 | 0 / −33 | 0 / −52 | −65 / −117 | −40 / −73 | +6.5 / −6.5 | +15 / +2 | +21 / +8 | +28 / +15 | +35 / +22 | +41 / +28 | +48 / +35 |
| 24超~30以下 | −20 / −41 | −7 / −20 | 0 / −13 | 0 / −21 | 0 / −33 | 0 / −52 | −65 / −117 | −40 / −73 | +6.5 / −6.5 | +15 / +2 | +21 / +8 | +28 / +15 | +35 / +22 | +41 / +28 | +48 / +35 |
| 30超~40以下 | −25 / −50 | −9 / −25 | 0 / −16 | 0 / −25 | 0 / −39 | 0 / −62 | −80 / −142 | −50 / −89 | +8 / −8 | +18 / +2 | +25 / +9 | +33 / +17 | +42 / +26 | +50 / +34 | +59 / +43 |
| 40超~50以下 | −25 / −50 | −9 / −25 | 0 / −16 | 0 / −25 | 0 / −39 | 0 / −62 | −80 / −142 | −50 / −89 | +8 / −8 | +18 / +2 | +25 / +9 | +33 / +17 | +42 / +26 | +50 / +34 | +59 / +43 |
| 50超~65以下 | −30 / −60 | −10 / −29 | 0 / −19 | 0 / −30 | 0 / −46 | 0 / −74 | −100 / −174 | −60 / −106 | +9.5 / −9.5 | +21 / +2 | +30 / +11 | +39 / +20 | +51 / +32 | +60 / +41 | +72 / +53 |
| 65超~80以下 | −30 / −60 | −10 / −29 | 0 / −19 | 0 / −30 | 0 / −46 | 0 / −74 | −100 / −174 | −60 / −106 | +9.5 / −9.5 | +21 / +2 | +30 / +11 | +39 / +20 | +51 / +32 | +62 / +43 | +78 / +59 |
| 80超~100以下 | −36 / −71 | −12 / −34 | 0 / −22 | 0 / −35 | 0 / −54 | 0 / −87 | −120 / −207 | −72 / −126 | +11 / −11 | +25 / +3 | +35 / +13 | +45 / +23 | +59 / +37 | +73 / +51 | +93 / +71 |
| 100超~120以下 | −36 / −71 | −12 / −34 | 0 / −22 | 0 / −35 | 0 / −54 | 0 / −87 | −120 / −207 | −72 / −126 | +11 / −11 | +25 / +3 | +35 / +13 | +45 / +23 | +59 / +37 | +76 / +54 | +101 / +79 |
| 120超~140以下 | −43 / −83 | −14 / −39 | 0 / −25 | 0 / −40 | 0 / −63 | 0 / −100 | −145 / −245 | −85 / −148 | +12.5 / −12.5 | +28 / +3 | +40 / +15 | +52 / +27 | +68 / +43 | +88 / +63 | +117 / +92 |
| 140超~160以下 | −43 / −83 | −14 / −39 | 0 / −25 | 0 / −40 | 0 / −63 | 0 / −100 | −145 / −245 | −85 / −148 | +12.5 / −12.5 | +28 / +3 | +40 / +15 | +52 / +27 | +68 / +43 | +90 / +65 | +125 / +100 |
| 160超~180以下 | −43 / −83 | −14 / −39 | 0 / −25 | 0 / −40 | 0 / −63 | 0 / −100 | −145 / −245 | −85 / −148 | +12.5 / −12.5 | +28 / +3 | +40 / +15 | +52 / +27 | +68 / +43 | +93 / +68 | +133 / +108 |
| 180超~200以下 | −50 / −96 | −15 / −44 | 0 / −29 | 0 / −46 | 0 / −72 | 0 / −115 | −170 / −285 | −100 / −172 | +14.5 / −14.5 | +33 / +4 | +46 / +17 | +60 / +31 | +79 / +50 | +106 / +77 | +151 / +122 |
| 200超~225以下 | −50 / −96 | −15 / −44 | 0 / −29 | 0 / −46 | 0 / −72 | 0 / −115 | −170 / −285 | −100 / −172 | +14.5 / −14.5 | +33 / +4 | +46 / +17 | +60 / +31 | +79 / +50 | +109 / +80 | +159 / +130 |
| 225超~250以下 | −50 / −96 | −15 / −44 | 0 / −29 | 0 / −46 | 0 / −72 | 0 / −115 | −170 / −285 | −100 / −172 | +14.5 / −14.5 | +33 / +4 | +46 / +17 | +60 / +31 | +79 / +50 | +113 / +84 | +169 / +140 |
| 250超~280以下 | −56 / −108 | −17 / −49 | 0 / −32 | 0 / −52 | 0 / −81 | 0 / −130 | −190 / −320 | −110 / −191 | +16 / −16 | +36 / +4 | +52 / +20 | +66 / +34 | +88 / +56 | +126 / +94 | +190 / +158 |
| 280超~315以下 | −56 / −108 | −17 / −49 | 0 / −32 | 0 / −52 | 0 / −81 | 0 / −130 | −190 / −320 | −110 / −191 | +16 / −16 | +36 / +4 | +52 / +20 | +66 / +34 | +88 / +56 | +130 / +98 | +202 / +170 |
| 315超~355以下 | −62 / −119 | −18 / −54 | 0 / −36 | 0 / −57 | 0 / −89 | 0 / −140 | −210 / −350 | −125 / −214 | +18 / −18 | +40 / +4 | +57 / +21 | +73 / +37 | +98 / +62 | +144 / +108 | +226 / +190 |
| 355超~400以下 | −62 / −119 | −18 / −54 | 0 / −36 | 0 / −57 | 0 / −89 | 0 / −140 | −210 / −350 | −125 / −214 | +18 / −18 | +40 / +4 | +57 / +21 | +73 / +37 | +98 / +62 | +150 / +114 | +244 / +208 |
| 400超~450以下 | −68 / −131 | −20 / −60 | 0 / −40 | 0 / −63 | 0 / −97 | 0 / −155 | −230 / −385 | −135 / −232 | +20 / −20 | +45 / +5 | +63 / +23 | +80 / +40 | +108 / +68 | +166 / +126 | +272 / +232 |
| 450超~500以下 | −68 / −131 | −20 / −60 | 0 / −40 | 0 / −63 | 0 / −97 | 0 / −155 | −230 / −385 | −135 / −232 | +20 / −20 | +45 / +5 | +63 / +23 | +80 / +40 | +108 / +68 | +172 / +132 | +292 / +252 |
よく使うはめあいの組み合わせと選び方
穴基準の組み合わせ
穴の公差クラスをH7などに揃え、軸のクラスを変えてすきま・しめしろを調整する方法です。次はすべて図示サイズ25mmでの計算例です。部品・組立方法はあくまで例です。必要な挿入力・保持力は、実際の部品寸法、材質、表面状態などで変わります。
| 組み合わせ | すきま・しめしろ(25mm) | 部品・組立の目安 |
|---|---|---|
| H7/f7 | 20~62μmのすきま | 摺動用スリーブと軸。手で挿入して動かす組立 |
| H7/g6 | 7~41μmのすきま | 精密スライドや位置決めピン。小さなすきまを保つ組立 |
| H7/h6 | 0~34μmのすきま | 位置決めピン。手で挿入し、点検時に取り外す構成 |
| H7/k6 | 最大すきま19μm/最大しめしろ15μm | ボスと軸の位置決め。軽い押込み・取り外しを想定 |
| H7/m6 | 最大すきま13μm/最大しめしろ21μm | ハブと軸の軽い固定。打込みなどで組み立てる例 |
| H7/n6 | 最大すきま6μm/最大しめしろ28μm | 軸とハブの固定。押込みまたは軽い圧入の例 |
| H7/p6 | 1~35μmのしめしろ | ブッシュとハウジングの圧入。プレスで組み立てる例 |
| H7/s6 | 14~48μmのしめしろ | 圧入ブッシュなど。プレス荷重・部品変形の検証が前提 |
組み合わせ名だけでは、すきまばめ・中間ばめ・しまりばめを必ずしも断定できません。 例えばH7/p6は25mmでしまりばめですが、3mm以下では最大4μmのすきまが生じ得るため、中間ばめになります。実際のサイズは上の計算ツールで確認してください。
その他の代表的な組み合わせ
H8・H9など公差幅が大きい穴は、組立しやすさやクリアランスが必要な部分で使われます。一方、軸基準ではh6・h7の軸を基準にして、穴側のクラスを変更します。
| 組み合わせ | すきま・しめしろ(25mm) | 部品・組立の目安 |
|---|---|---|
| H8/f7 | 20~74μmのすきま | すべり軸受やガイド。軸を差し込み、動かす構成 |
| H9/d9 | 65~169μmのすきま | 低速のリンク機構など。大きめのすきまを許す挿入 |
| G7/h6 | 7~41μmのすきま | 市販のh6軸にG7穴を組み合わせ、小さなすきまを確保 |
| K7/h6 | 最大すきま19μm/最大しめしろ15μm | h6軸とK7穴による位置決め。押込みを伴うことがある |
表の数値は寸法許容差から計算したものです。実際の用途選定では、荷重、回転の有無、材質・熱膨張、表面粗さ、組立方法、分解の必要性なども確認します。特に圧入部は、公差値だけで必要な圧入力や保持力を決めないでください。
公差記号の読み方と図面への書き方
H7・g6などの記号が示す意味
「φ25 H7」は直径25mmの穴の公差クラスH7を示します。大文字が穴、小文字が軸で、アルファベットはサイズ許容区間の位置、末尾の数字はIT等級を表します。同じ寸法区分なら、基本的にIT等級の数字が小さいほど公差幅が狭くなります。
2016年版のJISでは、従来「基準寸法」と呼ばれた寸法を「図示サイズ」、「公差域」を「サイズ許容区間」と呼びます。現場では旧称も使われるため、記事内でも必要に応じて併記しています。
図面では穴と軸をそれぞれ指定する
例えばφ25の穴H7と軸g6を指定するなら、組立図ではφ25 H7/g6、各部品図では次のように表せます。
- 組立図:φ25 H7/g6
- 穴の部品図:φ25 H7(+0.021/0) → 許容寸法25.000~25.021mm
- 軸の部品図:φ25 g6(−0.007/−0.020) → 許容寸法24.980~24.993mm
括弧内の上・下の数値は単位mmの寸法許容差です。図面では一般に上下2段で示しますが、ここでは文字列として表しました。ツールからこの形式をコピーできます。CADの専用公差欄へそのまま貼り付けられるかどうかは、使用するソフトによります。
すきま・しめしろの計算式
最小すきまは「穴の最小寸法 − 軸の最大寸法」、最大すきまは「穴の最大寸法 − 軸の最小寸法」です。φ25 H7/g6なら最小すきまは25.000−24.993=0.007mm、最大すきまは25.021−24.980=0.041mmとなります。
最小すきまが0以上ならすきまばめ、最大すきまが0以下ならしまりばめ、両方をまたぐ場合は中間ばめです。「中間ばめ」はすきまにも、しめしろにもなり得る状態を指します。
利用時の注意と参考資料
この一覧表はJIS B 0401-2:2016に対応する代表的な公差クラスの抜粋で、すべての公差クラスを網羅したものではありません。現場での製作・検査には図面上の指定、部品メーカーの推奨公差、適用する規格の原本を優先してください。
公差数値・表記の照合日:2026年11月22日。規格の改正があった場合は再確認してください。部品メーカーの指定がある場合はその指定を優先します。
